■ RK Documenten ■ De Jongerensynode, die vandaag in Rome begint, is van start gegaan met een felle discussie. Die gaat over het feit dat hij wordt gehouden, waarover en hoe.

Na de golf van nieuwe onthullingen over misbruikschandalen pleitten verschillende bisschoppen ervoor de synode, een raadgevende overleg, op te schorten. Zolang de leiding van de Kerk haar zaakjes niet op orde heeft ontbeert zij het gezag om jongeren iets te zeggen, is de redenatie. De Nederlandse jongerenbisschop Rob Mutsaerts heeft om die reden afgezien van deelname.

Daarnaast is er discussie losgebarsten over de status en werkwijze van de bisschoppensynode. Bij de twee laatste synodes, over het gezin, werd de synode-organisatie openlijk beschuldigd van manipulatie. Onlangs heeft paus Franciscus de status van de synode aangepast, waardoor besluiten als behorend tot het Leergezag kunnen worden verklaard.

Volgens critici zou de concrete inbreng van de bisschoppen aanzienlijk zijn verminderd. Zo wordt gevreesd dat er voor synodevoorstellen geen tweederde meerderheid meer nodig is om te worden opgenomen in het slotdocument. Over het algemeen is de kritiek dat de macht van het synodesecretariaat veel te groot is gemaakt.

Ook inhoudelijk is er kritiek. De Amerikaanse aartsbisschop Charles Chaput, die zelf heeft meegewerkt aan de synodevoorbereidingen, plaatste fundamentele inhoudelijke kritiek op het
werkdocument

op zijn eigen website. Hij vindt dat het zogeheten Instrumentum Laboris “heroverwogen en herzien moet worden”. De huidige tekst “is sterk in sociale wetenschappen, maar zo veel minder in haar oproep tot geloof, bekering en missie.”

Dat leverde scherpe verwijten op van Baldisseri, die publiek niet alleen zijn deskundigheid, maar ook zijn eerlijkheid en loyaliteit in twijfel trok. Chaput had zijn kritiek al bij de voorbereidingen moeten uiten, dan was die onmiddellijk verwerkt, suggereerde de secretaris-generaal van de synode.

Chaput kreeg ook de wind van voren van zijn landgenoot kardinaal Blaise Cupich van Chicago, die de kritiek ondeskundig noemde en laf omdat die anoniem was. Chaput publiceerde een fundamentele kritiek van een vooraanstaande Amerikaanse theoloog en maakte die daarmee tot de zijne.

De aartsbisschop van Philadelphia wees er in een reactie op dat kritiek normaal is. “Een werkdocument is altijd, of zou dat moeten zijn, een werk in uitvoering, open voor discussie en aanpassing door de synodevaders. Ik ben er zeker van dat we daarop in het proces van de synode kunnen rekenen.”

Ook anonimiteit in de discussie kan betreurenswaardig zijn, aldus Chaput, “dat geldt ook voor het giftige klimaat in veel van onze academische gemeenschappen die haar noodzakelijk maken.”